“ΠΕΡΙ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΤΟ ΑΝΑΓΝΩΣΜΑ”! Επίκαιρη και λυτρωτική όσο ποτέ άλλοτε η ψυχοθεραπευτική παρέμβαση! Άρθρο του Μάνθου Μυριουνη, Ψυχολόγου/Ψυχοθεραπευτή

Lifestyle/ΑΠΟΨΕΙΣ/ΕΛΛΑΔΑ/ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ/ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ/ΚΟΙΝΩΝΙΑ/ΚΟΣΜΟΣ/ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ/ΠΡΩΤΟΣΕΛΙΔΟ by

Οι ψυχικές ασθένειες έχουν χρόνια τώρα που απασχολούν μεγάλο κομμάτι της κοινωνίας μας και οι συνέπειες τους έχουν κατακλεισει μεγάλο ποσοστό των ανθρώπων της και πολύ περισσότερο στην χώρα μας που με την έλευση των μνημονίων και την οικονομική λαίλαπα, την κατακρήμνιση του ηθικού πολλών εξ ημών, χάθηκε μεγάλο κομμάτι και της αυτοπεποίθησης μας αλλά και του σθένους το οποίο επιδεικνύαμε σε ανάλογες δύσκολες καταστάσεις.
Χωρίς καν να έχουμε συνέρθει από αυτή την βασανιστική συνθήκη μια νέα διαφορετικής κοπής και υφής αυτή τη φορά και μάλιστα πρωτοφαντη και πρωτόγνωρη ταλαιπωρία μας περίμενε στην γωνία!
Ο γνωστός πλέον σε όλους μας κορονοιος, covid 19, μια ακόμη μεγαλύτερη απειλή για την ύπαρξή μας,που συμβαίνει σε ολόκληρο τον κόσμο αυτή τη φορά και θέτει μεγάλα κομμάτια του παγκόσμιου πληθυσμού σε απάνθρωπες συνθήκες αμβισβητοντας να εξουδετερώσει φυσικά δεκάδες χιλιάδες ανθρώπους αφενός και αφετέρου ένεκα τών λειφθεντων μέτρων περιορισμού και πρόληψης να κατατροπώσει κάθε έννοια ελευθερία μας και αυτοδιάθεση μας και να ελαχιστοποιήσει κάθε μας δυνατότητα για ηρεμία και δημιουργία και αυτοδιάθεση!
Αποξένωση, μοναξιά, εσωστρέφεια, ανησυχία, ανασφάλεια, εργασιακή επισφάλεια, καχυποψία, εγκλεισμός, απομόνωση, καχυποψία κι ένα σωρό δυσάρεστες για τον άνθρωπο καταστάσεις είναι πλέον κομμάτι της ζωής μας!
Έτσι έχουμε τον υπερπολλαπλασιασμό των ανθρώπων που έχουν ανάγκη την ψυχολογική στήριξη και την συμβουλευτική παρέμβαση!
Έχει γίνει γεγονός πλέον κι αυτή η ψυχική αποσταθεροποίηση των πολιτών σε πορεία σαν αυτή του κορονοιου με πολύ υψηλά προβληματικούς ρυθμούς δηλαδή σχεδόν σε επιδημιολογικο επίπεδο και θα είναι η νέα απειλή, θα είναι ο επόμενος “ιός” με ον οποίο θα έρθουμε αντιμέτωποι…
Αυτός των ψυχικών ασθενειών αλλά και των στιγματιστικων συμπεριφορών σε εκείνους που έτυχε να νοσήσουν… Καλό θα ήταν να γίνει μέσα μας,στον καθένα ξεχωριστά, μια κουβέντα για το τι είναι ακριβώς εκείνο που μας κατατρώει το “εντός” μας αλλά και τι μπορεί να μας συνδράμει στην προσπάθεια μας να χαιρόμαστε την ζωή και να την επαναφέρουμε σε πιο όμορφους ρυθμούς.
Η ψυχοθεραπεία και κατά πόσο αυτή,τα όρια της και οι δυνατότητές της είναι ή μη περιορισμένες ή αρκούντως αποτελεσματικές και επαρκείς,έτσι ώστε να αντιμετωπίσουν καταθλιπτικές συμπεριφορές και ζωές,σκληρές συνθήκες καθημερινότητας και συνεχόμενα αγχωδη περιστατικά είναι στο νου και την έγκυρη πληροφόρηση του καθενός να το ασπαστεί ή και όχι!
Όμως επιτρέποντας μας και μετά από ενδελεχή κι επίμονη δουλειά με στον εαυτό μας σε ψυχοθεραπευτικό πλαίσιο να έχουμε τον έλεγχο του αυτοπροσδιορισμού μας και να κερδίσουμε ένα αρκούντως ικανοποιητικό επίπεδο ζωής νομίζω πως είναι πολύ σαφές και καθαρό σε μεγάλα κομμάτια της ανθρωπότητας. Ανά τον κόσμο οι επιστημονικές οργανώσεις και οι φορείς αναγνωρίζουν την ψυχοθεραπεία σαν μια πολύ αποτελεσματική πρακτική που έχει τουλάχιστον ισάξια και σε πολλές περιπτώσεις πολύ πιο σημαντικά και άμεσα αποτελέσματα σε λειτουργικό επίπεδο απο κάθε φαρμακοθεραπεία.

Στην ψυχοθεραπευτική διαδικασία πολλοί είναι εκείνοι οι παράγοντες που θα επηρεάσουν θετικά την θετική έκβαση της και θα λειτουργήσουν συνεργατικά προς το αποτελεσματικότερο και ουσιαστικότερο της διαδικασίας αυτής.

Οι πιο αποτελεσματικοί θεραπευτές χτίζουν μια καλή συμμαχική σχέση με τον θεραπευόμενο τους, ακούνε ενεργητικά, προσεκτικά και εμβαθύνουν σε σημεία που διακρίνουν ανασφάλειες, κακοφορμισμους ή καθηλώσεις και εμμονές.

Μορφές συμπεριφοράς που αν αφεθούν χωρίς καμία θεραπευτική παρέμβαση είναι κυριολεκτικά ικανές να εξοντώσουν τον άνθρωπο,να τον αδρανοποιησουν και μετά από κάποιο διάστημα αδράνειας χωρίς να έχουμε επιληφθεί του θέματος,έρχεται και η στιγματιστικα αγοραία και στυγνά αφοπληστικη συμπεριφορά της κοινής γνώμης που τοποθετούν στο περιθώριο της ζωής μια ανθρώπινη ύπαρξη,σαν να μην είναι ικανή για τίποτε…

Από την άλλη κάποιοι ψυχοθεραπευτές μπορούν να έχουν την αντίληψη των ανεπιγνωστων δυσκολιών που κάθε θεραπευόμενος αγνοεί δυσχεραίνοντας την ψυχική του ζωή με τεράστιες αρνητικές επιπτώσεις σε όλη του την προσωπική εικόνα,την επαγγελματική,την κοινωνική,την διαπροσωπική και κυρίως στις καθημερινές και συνήθεις δραστηριότητες του.
Μπλοκάρεται και υπολειτουργεί δηλαδή το συνολικό της λειτουργικότητάς του όταν δεν μεριμνήσει για την ψυχική του υγεία σε τέτοιο βαθμό και με τέτοια επιμέλεια όπως θα φρόντιζε για την σωματική του υγεία.

Στις Ψυχοθεραπευτικές συνεδρίες είναι βασικό θεραπευτής και θεραπευόμενος να συνδιαμορφώσουν από κοινού να συμφωνήσουν στην ακριβή διατύπωση του “θεραπευτικού αιτήματος ” αφού πρώτα ξεκαθαρίσουν και διαπιστώσουν ποιες μη υγιείς και μη αποδοτικές, δυσλειτουργικές συμπεριφορές και διαστρεβλωμένες απόψεις πλην όμως εγκατεστημένες για τα καλά εντός μας, τυχόν αιολες πεποιθήσεις, ανυπόστατες κρίσεις και στρεβλές μας αντιλήψεις παράγουν τα καθημερινά άγχη,τις καταθλιπτικές συμπεριφορές,τις καθηλωτικες αντιδράσεις και μας έχουν δημιουργήσει επανειλημμένως και για ικανά χρονικά διαστήματα στεναχώριες,θλίψεις, απουσία χαρούμενων στιγμών,αισθήματα ανηδονιας σκέψεις ανικανοποίητου και γενικότερα αποτελέσματα που δεν ευνοούν καμία πρόοδο και καμία εύρυθμη λειτουργικότητα στην εξυπηρέτηση των καθημερινών και στοιχειωδών τουλάχιστον ανθρωπίνων αναγκών.

Μαζί θεραπευτής και θεραπευόμενος οφείλουν να συνεργαστούν στενά στην κατεύθυνση της αντιμετώπισης των ζητημάτων που εμποδίζουν την θεραπευτική πρόοδο και αναστέλλουν την πρότερη δυναμική του θεραπευόμενου αποστερώντας του κάθε ομορφιά και ακόμη και την πιο απλή χαρά από τη ίδια του την ζωή!

Η σχέση τους είναι ένα από τα πιο βασικά και πολύτιμα εργαλεία που θα ενισχύσουν την θεραπευτική πρόοδο και θα δώσουν ακόμη ποιοτικότερα χαρακτηριστικά στα αποτελέσματα της.

Η από κοινού πίστη στο αποτέλεσμα και η διατυπωμένη με σαφήνεια στοχοθεσια δίνουν την ευκαιρία και στις δύο πλευρές να αφοσιωθούν εντατικά προς στην κατάκτηση του καλύτερου δυνατού αποτελέσματος.

Πέρα απο την σημαντικότητα και την γνησιότητα που πρέπει να έχει αυτός ο μοναδικός τρόπος του ”σχετίζεται” μεταξύ τους, η εμπιστοσύνη και η αίσθηση της απόλυτης εχεμύθειας και η αυθεντικότητα του θεραπευτή είναι σαφέστατα πολύ ικανά χαρακτηριστικά της κάθε ολοκληρωμένης,αποτελεσματικής και σωστά δομημένης ψυχοθεραπευτικής εργασίας και έχοντας εν δυνάμει σαν κύρια χαρακτηριστικά της το άκριτα δεκτικό και πλούσια εναισθητικο κλίμα της πολύτιμης αυτής διεργασίας…

Οι απαντήσεις που θα δοθούν, οι φόβοι που θα ξεπεραστούν, τα κίνητρα που θα δημιουργηθούν σε αυτήν, οι αλλαγές που θα υιοθετηθούν, οι νέες και καλύτερες σχέσεις που θα επιχειρηθουν οι αντιλήψεις που θα βελτιωθούν και άλλες νέες οπτικές που θα αναδυθούν μέσα από αυτήν την θεραπευτική διαδικασία που πολλοί την προσομοιάζουν με ανασύσταση και αναδόμηση ζωής θα δοκιμαστούν και πάντα θα στηρίζονται στην αληθινή κατανόηση,στην γνήσια ενσυναίσθηση και στις αποδεδειγμένες εμπειρίες που ο θεραπευτής διαθέτει και ειναι έτοιμος να προσφέρει από την φαρέτρα των δυνατοτήτων του. Με μια βασική όμως προϋπόθεση! Ότι θα ο θεραπευόμενος θα έχει συνείδηση της ευθύνης του εαυτού του και της συμμετοχής του σε αυτήν την συνεργια, κάνοντας την δουλειά με τον εαυτό του,τα παθη και τους δαίμονες του κατά την διάρκεια των μεσοδιαστηματων απο την μια συνεδρία στην επόμενη.
Και ο θεραπευτής, ανάλογα και με το είδος και την φύση των προβλημάτων, οφείλει να επιβραβεύει και να επαινεί κάθε πιθανή πρόοδο, ενισχύοντας τον και παρακινώντας τον συνέχεια σε προσπάθειες ενώ ταυτόχρονα να τον ωθεί να πάει στο, κατά δύναμη και κατά περίπτωση, παρακάτω!
Ακόμη που εκεί που και ο ίδιος ποτέ δεν είχε φανταστεί!!!

Η κάθε ψυχοθεραπευτική πορεία είναι μια βαθιά προσωποποιημένη και γι’αυτό ιδιαίτερη και μοναδική για κάθε άνθρωπο διαδικασία.
Κανένας δεν είναι ίδιος με κανέναν!
Και κανείς δεν έχει την ίδια αφετηρία και παρελθοντικη διαδρομή με κανέναν.
Σημασία έχει όμως, πόσο ο καθένας έχει την διάθεση, την όρεξη ή και την δύναμη,την ανάγκη να λάβει μέρος σε αυτήν την πολύτιμη και λυτρωτική διαδικασία.
Σε αυτό το ανεκτίμητο Δώρο Ζωής!!!
Το κατά πόσο έχει επίγνωση των ελλειμμάτων του, σε πιο ποσοστό καθηλώνεται και τρομάζει με την ιδέα να αλλάξει,να μοιραστεί και να αυτοαποκαλυψει απόκρυφα κομμάτια απο τον βαθύτερο και ενδοψυχικό εαυτό του είναι εξαρτώμενο από την ίδια την θέληση του.
Για μερικά από αυτά πιθανώς δεν θα είναι καθόλου περήφανος…. Μπορεί να φοβάται προφανώς το πιθανό καθρέφτισμα του εαυτού του και κάποιων δυσάρεστων όψεων του, που διατηρεί σε μια ψευδεπίγραφη κοινωνική και νομιμότητα και επιφανειακή καλαισθησία αλλά που σαν γάγγραινα προχωρά προς τη σήψη μέσα απο τα μάτια και το νου του ψυχοθεραπευτή.
Δεν έχει να κάνει όμως!
Κανείς δεν μπαίνει σε αυτήν την διαδικασία δίχως να έχει τον φόβο,μήπως και συγκεκριμένες πτυχές του εαυτού του, που δεν του είναι αρεστές ή ακόμη του είναι απεχθείς τύχουν αποδοκιμασίας.
Δεν του είναι ελαφρύτερο να τον κυνηγούν κατά πόδας χρόνια τώρα βασανίζοντας τον και θυμώνοντας τον μπροστά στο κοίταγμα τους. Τρέμει αρχικά μήπως και αποκαλυφθούν και τον κάνουν να νιώσει άσχημα, εξευτελιστικά και ντροπιαστικά απέναντι στον θεραπευτή του.
Εδώ είναι που όμως πρέπει ο ψυχοθεραπευτής να έχει και εμπειρίες, είτε προσωπικές, είτε και δανεικες, έτσι ώστε να μπορέσει κατά την διάρκεια της ψυχοθεραπευτικής διαδικασίας να μοιραστεί την ντροπή, την πιθανή ενοχή, την απέχθεια,την συντριβή, την κακία και την ευθύνη, δείχνοντας ανοχή και κατανόηση,να προσφέρει στήριξη και ασφάλεια σε όποια ομολογημενη παρελθούσα ή και παρούσα συμπεριφορά με προσωπικη απαξία ακόμη και νοσηρή συμπεριφορά.
Έτσι κάπως θα νιώσει ανακουφισμένος ο θεραπευόμενος για κομμάτια του εαυτού του που συνεχώς ματωναν μέσα του.
Οπότε σταδιακά η ψυχοθεραπευτική παρέμβαση θα τον ωθήσει και θα του προσφέρει πέρα από ένα ασφαλές εξομολογητικό καταφύγιο αλλά πιθανά και μια αναγωγή στην πραγματική και βαθύτερη αιτία αυτών, που σήμερα με την μορφή συμπτωμάτων δυσκολεύουν την ζωή του.
Και που πιθανά αύριο να αποτελούν δυσθεώρητα εμπόδια σε κάθε μορφή χαράς και δημιουργίας επιβάλλοντας του την θλίψη,την αποσυναισθηματικοποιηση και την απραξία.
Με όπλα αυτήν του την ενσυναίσθηση, την κατανόηση και την απενοχοποίηση ο θεραπευτής θα τον βοηθήσει να διατυπώσει με κάθε ειλικρίνεια το θεραπευτικό του αίτημα αλλά και κυρίως, την ουσιαστική και συχνά κρυπτόμενη ,μη φανερή αιτία για την προβληματική φύση των πραγμάτων που συμβαίνουν στην ζωή του.
Μια στοίβα απο ανεπιλυτες συγκρούσεις, ανεκπλήρωτα απωθημένα, ξεχασμένες τραυματικές εμπειρίες, ενεργές εσωτερικές και φρικτές αντιφάσεις, καθηλωμένες και ματαιωμενες φιλοδοξίες, παρατεταμένες βασανιστικές σκέψεις που δεν απαντήθηκαν,ούτε λειανθηκαν στο πέρασμα του χρόνου, αποτυχημένες εμπνεύσεις και ένα τεράστιο υλικό που θέλει τον χρόνο του και τον τρόπο του να τακτοποιηθεί και να αποσύρει από πάνω του όλη αυτή την ενέργεια την τοξική που θέλει να απελευθερωθεί, να μεταβολιστει, να χωνευτει,να ανακυκλωθεί και να αρχειοθετηθει, όπου αυτό χρειάζεται!
Έχοντας απενεργοποιήσει τις αιτιακες εσωτερικές δομές του που τον κρατάνε φυλακισμένο και του δημιουργούν κάθε είδους δυσφορία, έντασης και ασφυξία σταδιακά και οριοθετημένα θα δημιουργεί ρωγμές στο γιγαντωμενο κακόηθες μόρφωμα “που τόσο καιρό ακούσια εθρέφε μέσα του καταδικάζοντας τον σε μια μίζερη κι ανηδονη πραγματικότητά του.

Και μάλιστα επιπλέον να προσπαθεί καταπιεστικά και με καθημερινό άγχος να έχει ένα φτιαχτό τρόπο έτσι ώστε να μην δημιουργεί θέματα και προβλήματα στην καθημερινή διαβίωσή του και στις προσωπικές του επαφές με τους υπόλοιπους συνανθρώπους, με τους οποίους, συχνότερα ή πιο αραιά ερχεται σε επαφή.
Μακάρι σε κάθε περίπτωση οι άνθρωποι να μπορουν έπειτα από κάποιο διάστημα να εξυπηρετήσουν και να πραγματοποιήσουν την ευχερέστερη, αποτελεσματικότερη και κατά το δυνατόν υψηλότερη ποιοτικά λειτουργικότητά τους.
Εδώ όμως είναι που χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή και επαγρύπνηση απο μεριάς του θεραπευτή.
Γιατί αλίμονο,όταν μιλάμε για τα απάτητα κι ανεξερεύνητα βάθη της ανθρώπινης ψυχής με τις πολύπλοκες και δαιδαλώδεις κατακόμβες του ανθρώπινου ψυχισμού, στις οποίες καλείται ο θεραπευτής να “σκάψει” μαζί με τον θεραπευόμενο του οφείλει να διαθέτει τις δικλείδες εκείνες που θα τον κρατήσουν σταθερά στην σωστή τροχιά.

Είναι εύκολο κάποιος που ζει μια σκληρή, δύσκολη, βασανιστική βιωματική ανάγκη να επιχειρήσει συνειδητά ή όχι να σε τραβήξει προς τα κάτω…
Σίγουρα οι συνθήκες εκεί κάτω και τόσο βαθιά δεν είναι συνθήκες ούτε τόσο διαμπερής, ούτε ευκολοδιαβατες, ούτε με ορατότητα καθαρή και οξυγόνο αρκετό!
Ομως δεν μπορείς να αφήσεις έναν άνθρωπο να παλεύει μόνος του εκεί απο την στιγμή που φτάσατε ως εκεί μαζί.
Ναι ξέρω είναι απόλυτα δική του η απόφαση αν θα συνεχίσει παραπέρα και βαθύτερα μέσα στις τόσο πολυπλοκαμες στοές του ψυχισμού του
Αλλά οφείλεις σαν θεραπευτής να είσαι παρόν και δίπλα του σε αυτό του το εγχείρημα.
Με μια βασική προϋπόθεση!
Οτι έχεις κατέβει πολλάκις στα δικά του σκοτάδια (ο θεραπευτής ),τα έχει εξερευνήσει,τα έχει φωτίσει, ξεδιαλύνει ή απλά δεν πανικοβάλλεται στην θέαση τους.

Κάποιοι θεραπευτές, είτε τόσο θέλουν,είτε τόσο μπορούν και μέχρι ενός ορισμένου σημείου προθυμοποιουνται στο να συνοδεύσουν τον θεραπευόμενο τους,στα σωστά της ψυχής τους και σε αυτήν του την πορεία.
Εξάλλου σε καμία περίπτωση δεν ταιριάζουν όλοι οι θεραπευτές με όλους τους θεραπευόμενους! Γιατί εκεί πρέπει να πατάς προσεκτικά και τα βήματα σου να είναι μεν σταθερά αλλά το δυνατόν ανεπαίσθητα και με σεβασμό του χώρου και της συνθήκης στην οποία βρίσκεσαι.
Το δέος θα σε κυριαρχήσει πολλές φορές.
Όμως εκεί μέσα στις “υγρές” και “σκοτεινές” κατακόμβες με τα κάθε λογής απόβλητα μπορούμε εκτός απο κάθετι σαπισμενο, αραχνιασμενο και βρώμικο υλικό, μπορείς να βρεις και να ανακαλύψεις και αληθινά διαμάντια και ανεκτίμητα συλλεκτικά πετράδια, πάντα σκεπασμένα με χώμα που όμως μια έμπειρη και δουλεμενη ψυχή μπορεί να αντιληφθεί.
Άκομη και ο ίδιος ο θεραπευόμενος,που δεν έχει κατέβει εκεί κάτω ξανά, ψάχνει γεμάτος περιέργεια και συνοδευόμενος απο πολλά άλλα παρελθόντα συναισθήματα και απομεινάρια στιγμών,θα επιθυμεί κάποιον διπλα του να του κρατά τον φακό και να τον συνοδεύσει σε αυτή την “ψυχική κατάδυση” στο πιο εσωτερικό και βαθύ του Είναι.
Να τον ενθαρρύνεις να κοιτάξει προσεκτικά, να ξεδιαλύνει τα χρήσιμα απο τα άχρηστα,τα αδρανή απο τα ενεργά, τα σημαντικά, τα ζωντανά κι ελπιδοφορα και τα παροντικα.
Και μαζί να μπορείτε να βγείτε κερδισμένοι από όλο αυτό το εγχείρημα.
Αυτή τη γεώτρηση ψυχής!
Το μόνο που θα μπορούσα να συμβουλεψω, είναι ότι όταν κάνεις σε εμπιστεύεται σε αυτήν του την συνθήκη ζωής και τέτοιας εμβέλειας κατάθεση ψυχής και με την αυτοαποκάλυψη του να σε καλεί να τον συνοδεύσεις στα απόκρυφα και απάτητα άγνωστα βάθη του, να είσαι πολύ προσεκτικός…
Τα βήματα σου να είναι σχεδόν αδιόρατα και οι κινήσεις σου λεπτές και μαλακές και σχεδόν χειρουργικής ακρίβειας και ευθύνης.

Κυρίως να έχεις σκουπίσει τα παπούτσια σου κατά την είσοδο! Δεν ξέρεις, αυτή τη στιγμή είναι εκείνος στη λάσπη, αύριο εσύ.
Μην προβείς σε λάθη με την αμετροεπεια σου και μην διαλαλείς επουδενί καμιά σου ανωτερότητα!

Αύριο μπορεί κάλλιστα να είσαι εσύ στην άλλη μεριά του καναπέ.

Leave a Reply

Your email address will not be published.

*