ΜΗΠΩΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦEIΤΑΙ ΒΙΒΛΙΑ ; Γράφει ο Μάνθος Μυριούνης Ψυχολόγος/Ψυχοθεραπευτής #ANALYSE TO

ΑΠΟΨΕΙΣ/ΕΛΛΑΔΑ/ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ/ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ/ΚΟΙΝΩΝΙΑ/ΠΑΙΔΕΙΑ/ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ/ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ/ΠΡΩΤΟΣΕΛΙΔΟ by

Μολονότι είναι γενικά παραδεκτό πως σαν λαός δεν έχουμε και την καλύτερη σχέση με τα βιβλία, η προσωπική μου άποψη είναι ότι δεν γίνεται σωστά η προσέγγιση από τα παιδικά μας χρόνια, έτσι ‘ώστε να αγαπήσουμε έναν από τους πολύτιμους και καλύτερους φίλους του ανθρώπου
Το βιβλίο!
Βέβαια σε τούτο το άρθρο δεν θα προσπαθήσω να δείξω πόσο καλός φίλος του ανθρώπου μπορεί να είναι ένα βιβλίο αλλά όπως και σε άλλα κράτη έχει δοκιμαστεί το πόσο καλός θεραπευτής του ανθρώπου μπορεί να είναι το βιβλίο και κατά πόσο σχετίζονται η αγάπη προς την ανάγνωση και το βιβλίο με θεραπευτικούς σκοπούς.

Μπορεί σε μερικούς να ακούγεται από αίολο έως ανέφικτο όμως το 2003 στην Ουαλία, ο ψυχίατρος Dr.Neil Frude παρατήρησε πως πολλοί από τους ασθενείς του που έπασχαν από κατάθλιψη και ήταν πολύ μακριά χρονικά στις λίστες αναμονής του Συστήματος Υγείας και είχαν αρχίσει να διαβάζουν, για να απαλύνουν και να εκτονώσουν την κατάθλιψή τους, βιβλία, τα οποία ήταν βέβαια βιβλία αυτοβοήθειας, πλην όμως επιτύγχαναν αρκετά θετικά και ενθαρρυντικά αποτελέσματα στην εξέλιξη της πάθησής τους και κυρίως σε περιπτώσεις μέτριας και ήπιας κατάθλιψης.
Το σύστημα Υγείας στην Αγγλία δεν άργησε να ανταποκριθεί σε αυτήν του την παρατήρηση και την όντως εντυπωσιακή αυτή σύνδεση και έτσι από το καλοκαίρι του 2014 εντάχθηκε στο Εθνικό τους Σύστημα Υγείας η “συνταγογράφηση βιβλίων αυτοβοήθειας” σε περιπτώσεις μέτριας και ήπιας κατάθλιψης και καταστάσεις άγχους και μάλιστα με την δυνατότητα η συνταγή να εκτελείται στην τοπική βιβλιοθήκη!
Έτσι είχαμε σαν αποτέλεσμα αντί ο ασθενής να φορτώνεται με μια σακούλα φάρμακα να φεύγει από την θεραπεία του με μια σακούλα γεμάτη βιβλία !

Για να είμαστε όμως συνεπείς στα λεγόμενά μας “η βιβλιοθεραπεία”, σαν ένα είδος θεραπείας δεν ήταν καινούρια ιδέα. Σαν λέξη επινοήθηκε το 1916 από έναν κληρικό τον Samuel Crothers που όμως δεν αναφέρονταν μονάχα σε βιβλία αυτοβοήθειας. Το 1966 η American Library Association ξεκίνησε και έκανε λόγο στην βιβλιοθεραπεία με βιβλία αυτοβοήθειας συστηματοποιόντας και εξειδικεύοντας την πρακτική της λειτουργία.
Σήμερα η λέξη βιβλιοθεραπεία μπορεί να οριστεί ως:
”Η χρήση βιβλίων που επιλέγονται με βάση το περιεχόμενό τους για ένα συγκεκριμένο πρόγραμμα ανάγνωσης, το οποίο είναι σχεδιασμενο, έτσι ώστε να διευκολύνει την αποκατάσταση των ασθενών που πάσχουν από ψυχική ασθένεια”.

Δεδομένου ότι στην εποχή που ζούμε και σύμφωνα πάντα με τα στοιχεία του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας περισσότεροι από 350 εκατομμύρια άνθρωποι κάθε ηλικίας πάσχουν από κατάθλιψη από τους οποίους μόνο οι μισοί λαμβάνουν κάποιο είδος θεραπείας και πολλοί λιγότεροι έχουν πρόσβαση στην ψυχοθεραπεία ,τότε η πιθανά ευεργετική συνδρομή της βιβλιοθεραπείας μόνο σαν αμελητέα δεν μπορεί να νοηθεί!
Μια άλλη παράμετρος που εξυπηρετείται μέσα από την χρήση της βιβλιοθεραπείας είναι η ταύτιση με το σύγχρονο και επίκαιρο αίτημα και την νέα οπτική για την ψυχοθεραπεία που θέλει τους ασθενείς ενεργά συμμετέχοντες στην θεραπεία τους και με διατυπωμένο λόγο σχετικά με το τι θα τους ταίριαζε και τι τους ωφελεί περισσότερο και πραγματικά κατά την εξέλιξη της.
Με την βιβλιοθεραπεία τους δίνεται η δυνατότητα να συνεργούν στην θεραπεία τους χρησιμοποιώντας τα βιβλία αυτοθεραπείας και να κατακτούν έναν έλεγχο σχετικά με τα προβλήματά τους και τις πιθανές και καταλληλότερες διεξόδους πάνω σε αυτά.
Έτσι, σε καμία περίπτωση δεν συναντάμε τυχαία την επιγραφή και μάλιστα στα Αρχαία Ελληνικά, που υπάρχει στην είσοδο της βιβλιοθήκης των Θηβών της Αιγύπτου και που έγραφε:

”Ψυχής Ιατρείον”!!!

Όπως και δεν είναι ασήμαντο ή σύμπτωση πως όλοι οι μεγάλοι πνευματικοί διδάσκαλοι, οι προφήτες και εμπνευστές θρησκειών, με πρώτους από όλους τον Όμηρο που χρησιμοποιούσαν τους μύθους και τις παραβολές για να γιατρέψουν και να εξυγιάνουν τις ψυχές των ανθρώπων, να δώσουν νόημα και πνοή στην ύπαρξή τους, να μπορέσουν να κατανοήσουν και να εξελίξουν την ζωή τους ή να τιθασεύσουν τα ανθρώπινά τους πάθη και να απαντήσουν στα θεμελιακά ερωτήματα περί της ανθρώπινης φύσης (π χ. από που έρχομαι, που θα πάω όταν πεθάνω, τι είναι η παρούσα ζωή κ.α.) και να νικήσουν τους φόβους που οι άνθρωποι έχουν από την πρώτη στιγμή που εμφανίστηκαν στον πλανήτη Γη.

Όσον αφορά την σύγχρονη ενσωμάτωση της βιβλιοθεραπείας σε θεραπευτικές παρεμβάσεις ήπιας και μέτριας κατάθλιψης είναι θεμιτό αυτό να γίνεται από ειδικούς ψυχικής υγείας που έχουν και εμπειρία σε ομαδικές θεραπείες και ομάδες ανάλογες, όπως αυτές της αφήγησης, της ποίησης, της ανάγνωσης, της λογοτεχνίας, της δημιουργικής γραφής και έχουν από πρώτο χέρι κατανοήσει την θεραπευτική αυτή διεργασία.
Και φυσικά δεν φτάνει μόνο αυτό αλλά είναι στην διακριτική ευχέρεια και εξαρτάται από την ποιότητα και την εμπειρία του θεραπευτή να συστήνει πέρα από βιβλία αυτοβοήθειας και άλλα βιβλία, που θα ενισχύσουν επικουρικά και με παρακολούθηση και καθοδήγηση την θεραπευτική πρόοδο του κάθε ανθρώπου.

Αυτό βέβαια μπορεί να γίνει μέσα από το “σχετίζεσuαι” που χτίζεται με τον ασθενή, μέσα από τις πληροφορίες που έχει για αυτόν, μέσα από το προσωπικό, κοινωνικό, οικογενειακό ιστορικό που έχει λάβει και ανάλογα με την διατύπωση και την συμφωνημένη απόδοση του θεραπευτικού αιτήματος αλλά και σύμφωνα με όλες τις γνώσεις, απόψεις και υποψίες που έχει σαν θεραπευτής για τις εν δυνάμει προοπτικές και τα γενικότερα δυναμικά ζωής, που έχει αποκρυσταλλώσει για τον κάθε ασθενή του.

Μονάχα έτσι είναι δυνατόν να επιτευχθούν, με την χρήση της βιβλιοθεραπείας, η ταύτιση με τον ήρωα του κάθε βιβλίου, η κάθαρση και η συνειδητοποίηση που δύναται να επέρθει όταν πληροφορηθεί ότι δεν είναι ο μόνος που αντιμετωπίζει τα συγκεκριμένα προβλήματα, αλλά και να επιτευχθεί ο ορθός προσανατολισμός με τις κατάλληλες λύσεις, που πιθανά θα περιγράφονται σαν επιτυχείς μέσα στο κείμενο και θα δράσουν θετικά και ενισχυτικά προς το θεραπευτικό του αίτημα και όλη την ψυχοσύνθεσή του.

Με την παρακολούθηση κάποιου ήρωα ενός βιβλίου που τα καταφέρνει και ανταποκρίνεται θετικά σε παρόμοια προβλήματα και καταστάσεις δημιουργείται στον κάθε ασθενή ένα παραπάνω κίνητρο που δηλώνει, πως αφού και άλλοι τα κατάφεραν γιατί όχι κι εγώ!

Όταν η βιβλιοθεραπεία διεξάγεται σε ομαδικό πλαίσιο τα οφέλη είναι πολλαπλάσια, μιας και δίνεται η δυνατότητα στον θεραπευτή να χρησιμοποιήσει κι άλλες μεθόδους θεραπευτικές , όπως η ανατροφοδότηση της ομάδας, το μοίρασμα ανάμεσα στα μέλη και παρόντος του συλλογικού συνειδητού της ομάδας, μπορεί βήμα βήμα και σταδιακά να φέρνει όλο και πιο συγκεκριμένα παραδείγματα και στοιχεία των ασθενών, που έχουν αναφορές στο βιβλίο, κάνοντας αναγωγές και μεταφορές στην δική τους ζωή και βάζοντας τους σε μια άτυπη διαλεκτική, με την ιστορία που περιέχεται μέσα στο βιβλίο.

Ο ειδικός ψυχικής υγείας και ασχολούμενος με την βιβλιοθεραπεία οφείλει να γνωρίζει ο ίδιος και να έχει γευτεί και αισθανθεί προσωπικά την ψυχοθεραπευτική και ψυχαναλυτική δύναμη της γραφής που είναι μια διαδικασία εξόχως λυτρωτική και ενθαρρυντική.
Αν είναι δυνατόν με τους κατάλληλους χειρισμούς να μπορεί να μεταβιβάζει και να διασπείρει στον ψυχισμό του ασθενούς όλο αυτό το συναισθηματικό και θεραπευτικό υλικό που βρίσκεται στα περισσότερα βιβλία (έστω κι αν ο συγγραφέας δεν το έγραψε με αυτόν τον σκοπό).

Στο ομαδικό πλαίσιο οι αλληλεπιδράσεις μεταξύ των θεραπευόμενων αναφορικά με ένα βιβλίο, αποδεικνύονται πολύτιμες, μιας και οι διαφορετικές απόψεις ανοίγουν νέους δρόμους στη σκέψη, φανερώνουν διεξόδους, ενισχύουν και διευκολύνουν περαιτέρω τις αυτοαποκαλύψεις, τονώνουν τις κατακερματισμένες αυτοεκτίμησεις, ενισχύουν τις ανύπαρκτες ή υποτονικές και σαθρές αυτοπεποιθήσεις και συντελούν καθοριστικά σε καταστάσεις αυτογνωσίας και αυτολύτρωσης.

Όμως το βιβλίο είναι και ένας εξαιρετικός φίλος για όλους μας. Προσωπικά δεν έχω νιώσει ποτέ τίποτε πιο απελευθερωτικό, που να προσφέρει τέτοια πνευματική ευεξία και ταυτόχρονα να σε ηρεμεί και να σε οδηγεί σε καταστάσεις ψυχικής ανάτασης και προσωπικής πληρότητας.

Όλες αυτές οι ικανοποιήσεις και τα συναισθήματα που σου προσφέρει ένα βιβλίο με τα χιλιάδες καθρεφτίσματα, τις αμέτρητες συνδέσεις και τις μυριάδες των σκέψεων που πλημμυρίζουν το μυαλό σου, αποκαθηλώνουν κάθε εξιδανικευμένο και ναρκισσιστικό εαυτό μας, μας ξεβολεύουν από τις πρόχειρες, επιφανειακές και βολικές μας πεποιθήσεις.

Ναι, όλα αυτά σε ένα βιβλίο…κι όταν είμαστε πνευματικά και γνωσιακά έτοιμοι να τα συναντήσουμε, τότε και μόνο τότε, είναι και αυτά ικανά να εμφανιστούν μπροστά μας!
Οφείλουμε σαν θεραπευτές να μπορούμε να συστήνουμε τα κατάλληλα βιβλία για κάθε θεραπευόμενο ξεχωριστά…για τον απλούστατο λόγο ότι όλοι οι άνθρωποι οι οποίοι είναι στριμωγμένοι σε μια άβολη συναισθηματικά κατάσταση χρειάζονται ένα ”…και ζήσαν αυτοί καλά κι εμείς καλύτερα…”!!!

Analyse To

Leave a Reply

Your email address will not be published.

*